Нарматыўныя крыніцы канца 16-18 ст. у ВКЛ

Актуальные публикации по истории и культуре Беларуси.

NEW БЕЛАРУСЬ


БЕЛАРУСЬ: новые материалы (2025) →

Меню для авторов

БЕЛАРУСЬ: экспорт материалов
Скачать бесплатно! Научная работа на тему Нарматыўныя крыніцы канца 16-18 ст. у ВКЛ. Аудитория: ученые, педагоги, деятели науки, работники образования, студенты (18-50). Minsk, Belarus. Research paper. Agreement.

Полезные ссылки

BIBLIOTEKA.BY Видеогид по Беларуси HIT.BY! ЛОМы Беларуси! Съемка с дрона в РБ
О библиотеке library.by
ТОП-100 статей на library.by за месяц
Добавить публикацию на library.by


Публикатор:
Опубликовано в библиотеке: 2010-12-11
Источник: http://library.by →



Вял. пласт дакунентаў i наратыўных матэрыялаў дазваляе даследаваць розныя аспекты гіст.-культурных працэсаў. У канцы 16-18 ст. на змену агульнадзярж. бел.-літ. лета-пісам прыйшлі больш абмежаваныя na зместу, але новыя па сваёй жанравай форме, сац. тэндэнцыях мясц. летапісы, гар. хронікі. [Агляд гар. хронік гл.: Улаіцнк Н.Н. Введенме в мзученме белорусско-лм-товского летопмсанмя. М.,1985. С. 173-236. Публі-кацыі: Хронмка белорусского города Могялева. Собранная м пмсанная А.Трубнмцкмм... продолжен-ная его сыном М.Трубннцкмм / Пер. Н.Гортынскнй. М., 1887; Запмскм мгумена Ореста// АС. 1867,1871. Т. 2,5;Летопмсь г. Втебска...//Сапунов А.П. Вн-тебская старпна. Вшебск, 1883. Т. 1; Сборннклето-пмсей, относяідмхся к мстормм Южной н Западной Русм... Кмев, 1888; ПСРЛ. 1975. Т. 32. Апошнія вы-данні Баркулабаўскага летапісу 17 ст. з камента-рыямі: Мальцев А.Н. Баркулабовская летопнсь // АЕ, 1960. М.,1962; Помнікі старажытнай беларускай пісьменнасці. Мн., 1975; Вайтовіч Н.Т. Баркулабаўскі летапіс. Мн., 1977; ПСРЛ. 1975. Т. 32]. Пабольшала цікавасць да хранографаў,у якіх гісторыя слав. народаў звязвалася з сусветнай i стараж. спадчынай. У спісах i друкаваных выданнях распаў-сюджваліся ў Беларусі i Літве папулярныя хронікі i інш. п'ст. творы вядомых гісторыкаў ВКЛ - М.Стрыйкоўскага, А.Гваньіні, пазней Ш.Старавольскага, А.Каяловіча, Я.Сця-бельскага.

У 17-18 ст. значна вырасла колькасць апісанняў падарожжаў, вандраванняў, па-сольстваў, складзеных замежнымі аўтарамі. Многія з гэтых прац адлюстроўваюць по-гляды еўрапейцаў на паліт. гісторыю ВКЛ, Літвы, Беларусі, Рэчы Паспалітай, цікавыя сваімі фактаграфічнымі рэаліямі - апісаннямі прыроды, побыту, царк.-рэліг. адносін i інш. (Матерналы к проекту полного каталога сочмненнй o Росснм на всех нностранных языках мзданных. СПб., 1851; Кордт В. Чужеземні подорожі по Східній бвропі до 1700 р. Кт'в, 1926; Maliszewski Е. Bibljografja pamiętników polskich i Polski dotyczących. Warszawa, 1928; Грыцкевіч В.П., Мальдзіс A.I. Шляхі вялі праз Беларусь. Мн., 1980; Jurginis J., Śidlauskas A. Kraśtas ir źmones. Vilnius, 1983; Белоруссмя в печатм XVII столетмя: Бмблмогр. указ на мностр. яз. / Сост. М.Васмлевская, Мн., 1985). Асаблівай увагі заслу-гоўваюць запіскі i справаздачы дыпламатаў розных еўрапейскіх i азіяцкіх краін [Неі-denstein R. Commentarium de bella Moscovitico. Cracov, 1585 (значныя матэрыялы пра Інфлянцкую вайну на тэр. Беларусі); Tanner B.L. Legatio Polono-Lithuanica in Moscoviam potenties Poloniae Regis ac Respublicae mandato et consensu... Norimbergae, 1689; Левмнсон H.P. Запмскп Айрманна o Прнбалтмке л Московям 1666-1670 гг. // Мсторм-ческме запнскн. М., 1945. Т. 17; [Mayerberg A.]. Iterin Moscoviam Augustini Liberi Baronis de Mayerberg. 1661; Bardili J. Махітіііап Emanuels Hertzogsin Wiirtemberg... Reisen und Campagnen durch Deutschland in Polen. Lithauen, Roth- und Weissrussland... Stuttgart 1730], пасланні папскіх нунцыяў, прыдворных i службовых асоб [Wojtyska H.D. Stan przygotowania do druku korespondencji nuncjuszów... // Studia źródłoznawcze. 1973. T. 18; Relacye nuncyuszów apostolskich i innych osób o Polsce od r. 1548 do 1690. T. 2. Berlin; Poznań, 1864; I.A.Caligarii, nuntii apostolici in Polonia epistolae et acta 1578-1581 / Ed. L.Boratyński. Cracoviae, 1915; Totoraitis J. Vilniaus vyskupu. relacijos XVII ir XVIII amziuje //Tiesos kelias, 1936; Alberti Bolognetti, nuntii apostolici in Polonia epstolae et acta 1581-1585/A L.Boratyński p. m. collecta. P. 1-3. Cracoviae, 1923-48; Relationes status dioecesium in magno ducatu Lituaniae / Red. P.Rabikauskas. T. 1-2. Romae, 1971-78; Acta Nuntiaturae Poloniae. T. 28, vol. 1. Franciscus Simonetta (1606-1612) / Wyd. W.Tygielski. Romae. 1990].

Важныя паліт., царк.-рэліг., сац. зрухі, войны канца 16-18 ст., падзелы Рэчы Пас-палітай прынеслі вял. колькасць мемуараў рознай гіст., інфармацыйнай i мастацкай вартасці (Sajkowski A. Nad staropolskimi pamiętnikami. Poznań, 1964; Skrzypek J. Bibliografia pamiętników polskich do 1964 r. Wrocław etc, 1976; Мальдзіс A. Беларусь y люстэрку мемуарнай літаратуры XVIII ст. Мн., 1982; Przyboś A. Pamiętnikarstwo polskie w czasach Jana III // Studia historyczne. 1985. Z. 2). Большасць гіст. мемуараў была апублікавана ў 19-20 ст., нямала засталося ў рукапісах. Сярод найб. прыкметных пом-нікаў, штоўзніклі на мясц. глебе, варта адзначыцьдыярыушы Ф.Еўлашоўскага.Афанасія Берасцейскага, С.Маскевіча, Б.Маскевіча, ЯА.Храпавіцкага, Я.Цад-роўскага, К.СЗавішы i інш. Палітыку кіруючых колаў ВКЛ, Рэчы Паспа-літай,дзейнасць канфедэрацый, прыдворнаеі прыватнаежыццё, мецэ-нацтва, адносіны з замежжам асвятляюць каралеўскія, a таксама маг-нацкія мемуары i дыярыушы Радзівілаў, Сапегаў, Агінскіх, Сангушкаў, вядомых духоўных іерархаў (Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, Ь.СРадзівіл, Ю.Радзівіл, Міхал Клеафас Агінскі), прыдворных i службовых асоб. У 2-й пал. 18 ст. з'яўляюцца своеасаблівыя дакументальна-мемуарныя творы, якія належалі мясц. ураджэнцам, асветнікам, службовым асо-бам, прадстаўнікам польск., літ., ням., пазней i pac. «разначыннай» інтэлігенцыі, адміністратарам. Своеасаблівым дадаткам да гіст.-мемуарнай літаратуры з'яўляюцца апісанні i дзённікі, прысвечаныя падарожжам у інш. краіны, дыпламатычным місіям, значным замеж-ным паліт. i ваен. падзеям.

У 17-18 ст. прыкметна павялічваецца колькасць арыгінальных і перакладных мастацкіхтвораў, узнікаюць першыя перыядычныя вы-данні. Царк.-рэліг. погляды, паліт. i ідэалагічныя канцэпцыі розных сац. пластоў прасочваюцца ў канфесіянальна-палемічнай i паліт. пуб-ліцыстыцы, дзе абмяркоўваліся праблемы дзярж. ладу ВКЛ, Рэчы Паспалітай, адносіны з Польшчай, Расіяй, царк.-рэліг. уніі, знешняй пагрозы (Памятнмкн полеммческой лмтературы в Западной Русн. Кн. 1-3. СПб., 1878-1903; Архнв Юго-Западной Россмч. 1887, 1914. Ч. 1, т. 7-8; Кнрмлло-Мефодмевскмй сборнмк. Вып. 1-2. М.; Рязань, 1865-85; Пам'яткм полемічного пнсьменства кінця XVI і поч. XVII в. Т. 1. Львів, 1906; Памятннкм фклософской мыслм Белорусснм ХУІІ-первой половнны XVIII в. Мн., 1991. Асобныя публікацыі: Volanus A. De libertate politica sive civil. Cracoviae, 1572; Lisiecki A. Obrona wolności i praw Rzpltey... [S.l], 1625; Olizarowski A. De politica hominum societate... Dantisci, 1651; Rzewuski A. Kasztelana witebskiego o formie rządu republikańskiego myśli. Cz. 1-2. Warszawa, 1790). Паліт. праблемы закраналіся i ў такіх выдатных помніках бел. сатыры i публіцыстыкі, як «Прамова Мялешкі», «Ліст да Абуховіча» (Даўгяла Дз.І. 3 беларускага пісьменства XVII стал.: Творы Цыпрыяна Камунякі «Лістда Абуховіча»і «Прамова Мялешкі». Мн., 1927). Сярод значных новых крыніц па гісторыі асветы i адукацыі першынство належыць друкаваным падручнікам для школ, калегіумаў, Віленскай акадэміі, слоўнікам, лексіконам,уласным навучальным творам шкаляроў, студэнтаў, настаўнікаў, навук. выданням (найбольш поўна ўлічаны ў бібліягр. выданнях: Estreicher К. Bibliografia Polska. Т. 1-34. Kraków, 1872-1951; Кніга Беларусі, 1517-1917: Зводны каталог. Мн., 1986; Ćepiene К., Petrauskiene I. Vilniaus akademijos spaustuves leidiniai, 1576-1805. Vilnius, 1976; Lietuvos TSR bibliografja. Ser. A. Knygos lietuviu kalba. T. 1. Vilnius, 1969). Апублікаваныя i архіўныя, рукапісныя матэрыялы канца 16-18 ст., асабліва новыя масавыя i статыс-тычныя крыніцы, на новым рэпрэзентатыўным узроўні асвятляюць розныя сферы сац., паліт., эканам., духоўнага, царк.-рэліг. жыцця грамадства, дазваляюць навукова дасле-даваць гісторыю ВКЛ, Беларусі, Літвы, Рэчы Паспалітай, міжнар. кантакты i сувязі.

Спіс выкарыстанай літаратуры:

Энцыклапедыя Вялікае Княства Літоўскае - Том 1, 2007 г.

Новые статьи на library.by:
БЕЛАРУСЬ:
Комментируем публикацию: Нарматыўныя крыніцы канца 16-18 ст. у ВКЛ

Источник: http://library.by →

Искать похожие?

LIBRARY.BY+Либмонстр • Яндекс • Google
подняться наверх ↑

ПАРТНЁРЫ БИБЛИОТЕКИ рекомендуем!

подняться наверх ↑

ОБРАТНО В РУБРИКУ?

БЕЛАРУСЬ НА LIBRARY.BY

Уважаемый читатель! Подписывайтесь на LIBRARY.BY в VKновости, VKтрансляция и Одноклассниках, чтобы быстро узнавать о событиях онлайн библиотеки.
Шоубизнес Беларуси Видеогид по Беларуси